Disk kayması


KENDİZİ TEST EDİN

Disk kayması nedenleri ve semptomları


Nedenler

Çoğu vakalarda ileri yaş sebebiyle disk aşınması ortaya çıkmaktadır. Yıllar içinde disk çekirdeklerinin içindeki su oranı geri çekilmektedir. Bu sebeple yavaş yavaş esneme yeteneğini, çarpma ve sarsılmaları azaltma yeteneğini kaybetmektedir. Zaman içinde doku dairesinin içinde yırtılmalar meydana gelmektedir buda sertliğini kaybetmesine neden olmaktadır. Bu yüzden disk sonunda kayabilir ve omuriliğin sinirlerinin üstüne basınç yapıp ağrılara yol açmasını sağlayabilir.

İlerleyen zaman dışında omurgaya yanlış- ve fazla yüklenme, özellikle yanlış yük kaldırma ve taşımadan dolayı- disklerin omuriliğe kayması neden olmaktadır. Disk kaymasına neden olabilen bir başka önemli sebeplerden biri ise fazla kilolardır.


Semptomlar

Semptomların ortaya çıkıp çıkmaması hangi diskle ilişkin sorun yaşandığı ve hangi sinir yapıları ile alakalı olduğuna bağlıdır. Nadir bazı vakalarda ağrılar oluşmaz. Fakat normal şartlar altında hastalar geçici, dize kadar inen ve bazen ayaklara kadar ulaşabilen şiddetli ve keskin ağrılar duymaktadır. Bölgede tipik olarak karıncalanma hissi ve hissizlik vuku bulmaktadır. Çoğu zaman bölgedeki kaslar da zayıflamaktadır.

Disk kayması idrar ve büyük abdestini yapmakda problem yaratabilir. Genital, makat ve üst baldırların iç taraflarında hissizliğe neden olabilmekte. Bu semptomlar Kauda- sendrom hastalığının semptomlari olabilmekte, alarm sinyali olarak algılanması gerekmektedir ve hemen bir hekime başvurulması şarttır. Sinirlerde felç gibi kalıcı hasarların önüne geçilmesi için sorunlu olan disk dokusunun en hızlı şekilde ameliyat ile alınması gerekir.

Diğer bilgiler

Disk kayması erken yaşta daha az ve ileri yaşda daha sık rastlanan bir hastalık türüdür: Çoğu hasta 45 ile 55 yaş arasında bulunmaktadır. Bunlardan %90 nının kalça omurgasında ortaya çıkmaktadır. Disk kaymaları boyun omurga bölgesinde daha nadir görülmektedir. Bu durmda ağrılar kollarda, parmaklarda ve omuz bölgesinde ortaya çıkmaktadır.

Detaylar


Disklerin yapısı

Tüm disk konnektif dokudan oluşmaktadır: Sert bir dış doku dairesi (anulus fibrosus). Bu doku yumuşak bir jel türü çekirdeği (Nucleus pulposus) sarmaktadır. Bu çekirdek suyu hapsetme kapasitesine sahiptir ve diske esneklik kazandırmaktadır. Dokudairesi uzunlamasına bant ile omurgayla bağlıdır ve bu sayede sağlamlık kazanmaktadır.

Gün içerisinde disk çekirdeği içindeki su oranı omurganın yüklenmesiyle birlikte azalmaktadır. Sabahları akşamlara göre biraz daha büyük olmamızın sebebide budur: Omurga diskleri arasındaki mesafe küçülmekte ve bu nedenle bizde küçülmekteyiz.


Diskin görevleri

Diskler tampon görevi üstlenmektedir: Omurgadaki disklerin birbirine sürtünmesini engellemektedir ve birbirlerini zedelemelerin önüne geçmektedir. Onun dışında omurga diskleri omurgayı sarsılmalara ve çarpmalara karşı korumaktadır.


Disk kayması sonrası muayene

Disk kaymasının ardından disklerin duruşu

Disk kaymasının ardından sinirlerin ne derecede hasar gördüğünü tespit etmek için kapsamlı bir nörolojik muayene yapılması gerekmektedir. Bu muayenede refleksler ve hassasiyet vede omurga diskinin etrafındaki sinirlerin ileti hızı kontrol edilmektedir. Onun dışında disk kayması vakasının ardından bacaklardaki, kollardaki ve boyun omurgasındaki nabız ölçülmektedir. Disk kayması kan dolaşımında bir soruna yol açmış ise bu sayede anlaşılmaktdır.

Disk kayması vuku bulan bölgenin röntgen filmi çekilmesi kaçınılmazdır.

Disk kayması sonrası Bilgisayar tomografisi ve Manyetik rezonans tomografisi çekmek uygulama metotları arasındadır. Omurilik ve sinirler hakkında bilgi edinmeyi sağlamaktadır


Disklerin öne doğru kayması

Disk kaymasının öncesinde oluşan bir ön basamaktır. Disklerdeki jel çekirdeği doku dairesini kırmadan kayma yapmaktadır. Bu durum disk kaymasının oluşacağı anlamına gelmez fakat ağrılar yaratabilmektedir.


Aktif olarak tedavi etmek

Disk kayması ameliyatsız veyada ameliyatlı tedavi görüp görmemesinin yanı sıra: Hasta ardından aktif olarak tedaviye devam etmesi gerekmektedir. Karın- ve sırt kasları egzersizlerini ve fizik tedavi önlemlerini kapsamaktadır. Ergoterapi ve stress azaltma önerilmektedır. Disk kayması yaşayan çoğu hasta sürekli olarak piskososyal ve mesleki yük taşımaktadır.

Diğer tedbirler

  • Ameliyatsız tedavi

    4 ve 6 hafta arası dinlenme, sıcak uygulaması ve ağrı terapisi bir çok vakada ağrıların hafiflemesini sağlamaktadır. Hastaların yüzde doksanı ameliyat uygulamaları ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir.

  • Ameliyatlı müdahale

    Sinirlerde hasar ve felçler oluştuğu zaman veya rahatsızlıklar iyileşmediği zaman ağrılar ameliyatsız yöntemlerle giderilemez. Bu tür müdahalelerde dokuyu daha az zedeleyen uygulama metotları kullanılmaktadır. Ayakta tedavi edilerek, lokal anestezi uygulanarak, diskin etrafındaki dokular korunmaktadır. Daha az zedeleyen uygulama metotları taze ve daha az komplike olan disk kaymalarında terapi olarak uygulanır. Aksi takdire disklerin kısmen veya komple alınan açık ameliyat uygulamaları gerekmektedir.


Disk kayma vakalarını önlemek

  • Kas egzersizi:

    Güçlendirilmiş sırt- ve karın kasları disklerin yükünü hafifletmektedir.

  • Doğru kaldırmak

    Ağır cisimler sadece çömelme pozisyonunda ve düz sırt pozisiyonu ile kaldırılması gerekmektedir.

  • Fazla kiloları vermek

    Her fazla kilo disklere yük olmaktadır ve çalışmalarını tehlikeye sokmaktadır