Fibromiyalji

KENDİZİ TEST EDİN

Fibromiyalji hakkında kısa özet

Fibromiyalji Kas lif ağrısı olarakda bilinmektedir. Yumuşak doku romatizması ve Fibrosit olarak hastalık 1990 yılında ilk kez bağımsız hastalık olarak tanınmıştır. Kas sisteminde ve kiriş başlangıçlarındaki ağır, iltihapsız kronik hastalık %2 Birlik Vatandaşında görülmektedir.

Bunun arasında özellikle kadınlar yer almaktadır. Kadınlar erkeklere kıyasla bu hastalığa 9 kez daha sık yakalanmaktadırlar. Kas lif ağrısı çocuklar ve yetişkinler hariç her yaşta ortaya çıkabilmektedir

Eklem ağrıların nedenleri ve semptomlari


Fibromiyaljinin nedenleri ve semptomları

Eklem ağrıları

Eklem ağrıları eklem bölgelerindeki çeşitli hastalıkların semptomudur: En başta gelen hastalıklar; İltihaplar, aşınmalar veya metabolizma bozuklukları. Tıp dalında eklem ağrılarıyla birlikte gelen 400 çeşit hastalık bilinmektedir. Bu durum hastalıkların nedenlerinin araştırılmasının ne kadar zor bir uygulama olduğu tahmin edilebilir.

Eklemlerin ağrımasının en sık sebepleri arasında bulunan kronik iltihaplardır. Bununla arasında Rheumatoid Arthritis yani ,,iltihaplı romatizma’’ bulunmaktadır. Bu hastalık çerçevesinde eklemin iç derisi sürekli olarak iltihap oluşturmaktadır. İltihabı harekete geçiren faktör bir otoimmün hastalığıdır, bağışıklık sisteminin yanlış yönetilmesine yol açmaktadır. Bununla birlikte vücud kendi dokusuna zarar veren ve kronik iltihaplara neden olan maddeler üretmektedir. Bunlar özellikle el ve ayak eklemleriyle alakalıdır ve zaman içinde tamamen yok olabilmektedir. Aşınmalar eklem ağrılarına sıkca sebep olan nedenlerden biridir. Zaman ilerledikce eklemleri tehdit etmektedir: dengesiz veya fazla yüklenme zaman içinde aşınmaya yol açmaktadır. Aşınma sırasında ufak parçacıklar oluşmaktadır ve bunlarda eklemin tekrar iltihaplanmasına yol açabilmektedir. Bu aşınmayla ilişkili olan eklem hastalıkları ,,dejeneratif romatizma’’ olarak da bilinmektedir. Eklem ağrılarının diğer nedenleri arasında Fibromiyalji ve Osteoporoz hastalıklarıda yer almaktadır.


Semptomlar

Çok çeşitli rahatsızlıklar bulunduğu için eklem ağrıları bölümlere ayrılmaktadır. İlk sırada başlangıç ağrısı yer almaktadır: burda ağrılar eklem hareket esnasında başlamaktdır. Eklemlerdeki dejeneratif değişiklikler için tipik olan başlangıç ağrısıdır. İkinci sırada gece- veya dinlenme ağrısı bulunmaktadır, isminden anlaşıldığı gibi, sadece eklem dinlenme halindeyken ortaya çıkmaktadır. Bu hastalıkdan muzdarip hastalar özellikle geceleri ağrı çekmektedir. Dinlenme ağrısının çeşitli nedenleri olabilmektedir. Fakat sıkca ilithaplı eklem hastalıklarının neticesinden ortaya çıkmaktadır. Dejeneratif değişikliğe uğramış eklemlere yüklenilmesinin sonucunda da oluşmaktadır. Eklem ağrıların üçüncü sırasında yer alan yüklenme ağrılarıdır. Ağrılar eklemlere yüklenildiği zaman ortaya çıkmaktadır. Eklem tekrar dinlenme haline döndüğünde ağrı kesilmiş olmaktadır. Yüklenme ağrısı eklemlerin yaralanmasında ve eklemin iltihaplı veya dejeneratif değişiklikler soncusunda oluşabilmektedir.

Diğer bilgiler

Eklem ağrılarına sebep olan hastalıklar halk arasında ,,romatizma’’ olarak adlandırılmaktadır. Yunanca ,,rheumatismos’’ kelimesinden gelmektedir ve ,,akıcı, çeken ağrı’’ olarak tercüme edilebilir. Bu çeşitli romatizmal hastalıklar için tipik fakat: Romatizma sadece tek bir tane hastalık değil 400 çeşitli eklem-, kemik-, ve yumuşakdoku hastalıkları yerine geçmektedir. Semptomları, sebepleri, süreçleri ve tedavileri konusunda bunlar kısmen birbirine benzer kısmen ise tamamen farklı olmaktadır. Romatizmal hastalıklar sadece hareket iskelesiyle kısıtlı değil: Nerdeyse vücudun tüm organlarıyla ve dokularıyla alakalıdır.

Detaylar


Eklemin yapısı

Vücudun hareketliliğini sağlayan 143 çeşitli eklemden daha fazla eklem bulunmaktadır. Görevlerine göre eklemler farklı şekilde kurulmuştur, fakat yapı parçaları aynıdır. Örneğin kıkırdak örtülü eklem bölgesi, oyuk eklem tavası ve eklem kapsülü. Kıkırdak tabakası- söz konusu ekleme ne kadar yüklenildiğiyle alakalıdır ve 5 milimetre kalınlıkdadır. Kıkırdak sağlıklı ise üst tabakası düz ve parlaktır. Bu sayede kemikleri korumaktadır, amortisör görevi üstlenmektedir ve aşınmayı azaltmaktadır. Eklem kapsülü eklem avasını dışa doğru kapatmaktadır. İç kapsül tabakası eklem yağını oluşturmaktadır. Bu durum Synovia olarakda adlandırılmaktadır. Buda kıkırdağı vitaminlerle beslemektedir ve yağlayıcı madde ve koruma tabakası olarak eklem bölgelerinin kolayca kaymasını sağlamaktadır. Son olarak kaslar ve bantlar eklemin dıştan korumasını sağlamaktadır. Bu konstrüksiyon ve kıkırdak örtüsü sayesinde yüklenmeler nokta şeklinin aksine daha büyük bir eklem kemiği üst tabakası üzerinde yayılmaktadır. Bu sayede eklem fazla yüklenmelere karşı dirençli olabilmektedir. Bu eklem parçalarının form ve pozisyonlarının tam tamına birbirine ayarlı olduğu zaman başarılı bir şekilde çalışır. Kalça kemiğinde olduğu gibi: üst baldır kemiğinin yuvarlak başı kalça kemiğinin tavasında durmaktadır. Bu durum geniş hareketliliğin yanı sıra yüksek sağlamlığı garantilemektedir. Omuz- ve diz eklemlerinde eklem tavası daha alçcakdır. Bu durum pek optimal değildir, kalça ve yarım ay şeklindeki kıkırdak dilimleri dengelenmektedir, bunlar Menisküsler olarakda adlandırılmaktadır.


Farklı eklem türleri

Tüm eklemler aynı şekilde hareketli değildir. Baş parmak eklemi sadece bükülmektedir ve uzatılmaktadır- semer eklemi karakteristik ve sağlam bir tutuş için önem taşımaktadır. Dirseklerdeki gibi menteşe eklemler sadece bir mil etrafına hareket edebilmektedir. İsmini kapıdaki menteşelerden almışlardır. Küre eklemler 3 mil etrafına hareket sağlayabilmektedir. Bu durum daha büyük ve geniş bir hareket alanı sağlamaktadır. Fakat bunun bedelide büyükdür. Geniş hareket alanı sağlamlığı etkilemektedir: bir eklem ne kadar kompleks ve esnek yapıya sahip olursa, bir o kadar hastalığa yatkın olmaktadır.


Önemler

Harekette kalma

  • Fibromiyalji

    Fibromiyaljinin nedenleri henüz açıklığa kavuşmus değildir. Ailede çoğalma görüldüğü için genetik yatkınlık tahmin edilmektedir. Bazı vakalarda iltihaplı- romatizmal hastalıklar, otoimmün hastalıkları ve viral enfeksiyonlar ortaya çıkmaktadır.

    Kötü huylu tümör hastalıkları, nörolojik hastalıklar örneğin Morbus Parkinson veya kazalar tetikleyici olabilmektedirler. Fibromiyaljinin nedenleri bilinmekteyse bunlar ikinci Fibromiyalji- sendromu olarak kategorize edilmektedir. Fakat çoğu vakada Fibromiyaljinin nedenleri bilinmemektedir. Bu durumda hekimler tetikleyicisin ne olduğu bilinmeyen birinci Fibromiyalji- sendromundan bahsetmektedirler.


    Semptomlar

    Tipik olarak Tender pointsdeki ağır, kısmen uyuşuk, kısmen yanan ağrılar görülebilmektedir. Bunlar vücudun kas ve kiriş başlangıçlarında yayılmış olup çapı aşağı yukarı bir santimetre olmaktadır. Bu noktalar ufak basınçta dahi ağrılara yol açmaktadır. Ağrı Tender points noktalarından diğer vücut bölgelerine yayılabilmektedir. Ağrılar sabahları ve akşamları ortaya çıkabilmektedirler ve uzun süre, hatta çoğu zaman yıllarca, sürmektedirler.

    Eşlik eden semptomların başında uyku, baş ağrısı, uyku problemleri, eklem ve kirişlerin sabah kasılmaları ,el, ayak ve yüzde şişlikler gelmektedir. Diğer sıkca rastlanılan rahatsızlıkların başında konsantrasyon- ve yürüme zayıflığı, depresif moral, bulantı ve havaya karşı hasasiyet yer almaktadır.

    Diğer bilgiler

    Yıllarca sürmekte olan tüm vücuda yayılan kalıcı ağrılar: Fibromiyalji hastaları bedensel ve ruhsal olarak büyük bir yük taşımaktadırlar.

    Detaylar


    Diyagnoz

    Fibromiyalji hastalığı zor tehşis edilmektedir. Bu yüzden net diyagnoz konulana kadar çoğu hasta bir çok hekime başvurmuştur. İlk önce hastaya hastalık hikayesi hakkında sorular sorulmaktadır ve bunun sonunda özenli bir muayeneden geçmektedirler.Bu hastalık için tipik olan özellikle önemli olan noktalar Tender points bölgeleri olmaktadır. Fibromiyalji hastalığı kan ve laboratuvar değerlerinde vede röntgen çekimlerinde ortaya çıkmamaktadır ona rağmen muayeneler uygulanmaktadır. Bu sayede romatizmal-iltihap hastalıkları, otoimmün hastalıkları veya kasların iltihaplanması gibi hastalıkların bulunmadığı garantilenmiş olmaktadır.


    Schmerzdruckpunkte am menschlichen Körper

    İnsan vücudundaki ağrı noktaları

    Tender points (ağrı noktaları) bölgelerindeki basınca karşı yüksek hassiyet oluşması bu hastalığın tipik tanıları arasında bulunmaktadır. Bu sırada vücudun 18 ağrı noktası belirlenmiştir. Arka kafa, ense kasların başlangıçlarında ve ense bölgesinde ağrı noktaları bulunmaktadır. Diğer ağrı noktaları boyun omurların beşinci ve yedinci transvers çıkıntılarında bulunmaktadır. İki özellikle hassas nokta omuzlardaki kas sisteminde bulunmaktadır. Diğer ağrı noktaları ikinci kaburga yayında, göğüs kemiği ve dirseğin bölgesindeki üst kolda yer almaktadır. Leğen kemiği bölgesinde, leğen kemiği tarağının altındaki leğen kemiğinde de Tender points noktaları bulunmaktadır. Kalçalardaki noktalar kalça kemiğinin çıkıntısı üzerinde yer almaktadır. Son olarak diz ekleminin üzerinde dizlerin iç kısmında ağrı noktaları bulunmaktadır. 18 ağrı noktasından 11 i basınç uygulandığı zaman ağrılara yol açmaktaysa Fibromiyalji hastalığının tanısı konulabilmektedir. Bu tanı için ön koşul Tender points noktaların en az 3 ay süresince ağrı vermesidir.

     


    Diğer tedbirler

    • Düzenli hareket

      Joging, Walking, bisiklet sürmek veya yüzmek gibi düzenli yapılan kondisyon sporları Fibromiyalji hastalığına iyi gelmektedir. Spor terapisti eşliğinde kalp-dolaşım egzersizler hastalara yardımcı olmaktadır.

    • Fizyoterapi

      Bir takım fizyoterapi tedavileri ağrıların hafiflemesine yardımcı olmaktadır. Bunun arasında vücutta soğuk- ve sıcak uygulamaları, konnektif dokunun masajı ve fizik hareketleri bulunmaktadır.

    • Ruhsal terapi

      Fibromiyalji hastalığındaki sıkca uygulanan yöntemler arasında kognitif davranış terapisi yer almaktadır. Bu sayede hastaların rahatsızlıkları kalıcı olarak uzun yıllar hafiflemektedir.

    • Dinlenme teknikleri

      Kalıcı ağrılar hastalara büyük yük olmaktadır ve ağır stres altına sokmaktadır. Bu yüzden Fibromiyalji hastalığında düzenli dinlenme sağlanması gerekmektedir. Bunun için Jacobsonun otojen egzersizi, Yoga, Meditasiyon veyada kas gevşetme metotları uygulanmaktadır.

    • Ağrı tedavisi

      Ağrıları dindirmek için özellikle Tramadol maddesi kullanılmaktadır. Bu ilacın dezavantajı uzun süreli kullanımlarda bağımlılık yaratmasıdır. Bu risk kullanım öncesi iyi tartılmalıdır. Buna alternatif olarak Akupunktür ve Osteopati uygulamalar ağrıları dindirebilir.

    • Antidepresif ilaçlar

      Fibromiyalji tedavisi için depresyon ilaçları etkili olarak kanıtlanmıştır. Özellikle trizyklik depresyon ilaçları hastalara yardımcı olmaktadır: Ağrıları hafifletmek, uyku kalitesini yükseltmek ve genel durumunu iyileştirmek. Benzer iyi sonuçlar depresyon ilaçlar grubuna ait Serotonini- geri almayı engelleyen ilaçla elde edilmektedir.

.