Ate­rosk­le­roz

KENDİZİ TEST EDİN

Ateroskleroz hakkında kısa özet

Halk dilindeki adıyla damar tıkanıklığı, tıp dilindeki ismiyle Ateroskleroz hastalığı batı ülkelerde korknçu canavar olarak cirit atmaktadır. Sağlık için büyük bir risk faktörü oluşturmakta olan Ateroskleroz hastalığı kalp krizi ve felçlere yol açmaktadır.

Aterosklerozun nedenleri ve semptomları


Nedenler

Ateroskleroz hastalığının oluşmasının nedenlerinde kompleks ağlar rol almaktadır. Çoğu hastalıklarda olduğu gibi bağımsız tetikleyiciler zararlı süreci meydana getirmemektedir. Damar duvalarının fonksiyonları bir kaç risk faktörünün bir araya gelmesi dengesini bozmaktadır. Bunun arasında örneğin yüksek tansiyon, kandaki yağ oranları, fazla kilo ve sigara tüketimi yer almaktadır. Bu risk faktörlerin toplamı malesef bir araya geldikleri taktirde toplam riski çok fazla yükseltmektedir. Bu risklerin nasıl Ateroskleroz hastalığına yol açtığı günümüzde aydınlatılmıştır. Anahtar bölgesi kan damalarındakı duvarda, Endotelde, gizlidir. Endotel kan damalarının daralmasını ve genişlemesini sağlamaktadır. Bu çok önemli işlemler yukarıda belirilen risk faktörleri sebebiyle bozulabilmekte. Endotel fonksiyonal bozukluklar neticesini doğurmaktadırlar buda Ateroskleroz hastalığına yol açmaktadır. Damarların ince iç derisinde iltihaplar ve ince yırtıklar meydana gelmektedir. Bu hasarlar damar duvalarını yavaş yavaş değiştirmektedirler. Bu olay kandaki yağların birikmesini tetiklemekte: Endotelin hasar görmüş kaba yüzeyine zararlı maddeler mükemmel bir şekilde yapışabilmektedir buda damarların yavaş yavaş daralmasına sebep olmaktadır. Bu sayede Ateroskleroz hastalığa giden yol açılmıştır…


Semptomlar

Ateroskleroz hastalığın kendisi rahatsızlıklara yol açmamakatdır. Problem olan unsur ise sessiz bir saatli bomba gibi beklemesidir. Damarlardaki kan akışı azaldığı zaman Ateroskleroz hastalığı kendini bir dize kendi içinde ağır hastalıklar olan semptomlar ile belli etmektedir. Kalça ve bacalardaki damar darlıkları periferik tıkayıcı arter hastalığına (PTAH) yol açmaktadır. Hastalar kısa yürüyüş mesafeleri sonrası duraklamak zorunda kaldıkları için Vitrin hastalığı olarakda bilinmektedir. Böbrek arteri dahil oldu ise yüksek tansiyon ve böbreklerde hasardan böbrek yetmezliğine kadar gidebilmektedir. Ateroskleroz hastalığı aorta (temel şahdamar) duvarını zayıflattığı için aortanın genişlemesine (aneurysma hastalığı) yol açabilmektedir. Damar darlığı sebebiyle kalp zayıflığı ve Angina pectoris gibi koroner kalp hastalıkları ortaya çıkmaktadır. Ateroskleroz hastalığının riskini yükseltikleri için kalp krizi ve felç gibi sonuçlar korkutucu olabilmektedir.

 

Detaylar


Bir Akdenizli gibi beslenmek

Geleneksel Akdeniz yemekleri beslenme bilimine göre kalp koruması için birebirdir. Akdeniz mutfağının sırrı malzemelerinde gizldiri: Bitkisel besinler- ekmek ve un ürünleri, sebzeler, salata ve meyveler günlük yemekteki aslan payını oluşturmaktadırlar. Balık ve kümes hayvanları haftada bir kaç kez kırmızı et ise nadiren servis edilmektedir. Yoğurt ve peynir gibi süt ve süt ürünleri günlük sofraya konulmaktadır fakat dozajında tüketilmeleri gerekmektedir. Aynı şey düzenli olarak tüketlen, özellikle yemekler eşliğinde yudumlanan şarap içinde geçerlidir. Temel yağ kaynağı zeytinyağından oluşmaktadır. Bu beslenme listesi ile ideal bir besin bilançosu oluşmaktadır. Bir Akdenizli gibi beslenmek: Daha az yağ asitleri ve trans yağlar almak, onun yerine tekli ve çoklu doymamış yağlar – özellikle omega- 3 yağ asitleri- alınması gerekmektedir. Onun dışında pozitif etki sağlayan yüksek dozda karbonhidrat, posalar, vitaminler, mineraller ve antioksidanlardır.


Doğru yağları tercih etmek

Doymuş, tekli veya çoklu doymamış yağlar olup olmadıklarına bağlı yağların çeşitli etkileri vardır. Doymuş yağlar, özellikle hayvansal yağlar, kandaki damarlara hasar verici LDL(Low density lipoprotein-düşük dansiteli lipoprotein) değerini yükseltmektedir. Doymamış yağlar tam tersi etki etmektedir. Özellikle çoklu doymamış yağların sağlıklı oldukları kanıtlanmıştır. Doymuş yağların ana kaynakları hayvansal yağ ürünleri olduğu için yağlı et- ve et ürünleri, yağlı peynir, domuz sızma yağı, tereyağı ve kaymaktan uzak durulması, kremalı pastalar, pralinler, yağlı hamur işleri ve hazır ürünlerin tercih edilmemesi gerekmektedir. Hurma yağı ve hindistan cevizi yağı (tek bitkisel yağları) doymuş yağlardan zengin olan yağlar arasında yer almaktadırlar. Trans yağlar metabolizmada kısmen sertleşmiş yağlardan oluşmaktadır. Vücudumuzun bu yağlardan ürettikleri fazlasıyla düşündürücü. Bu yüzden trans yağı içeren besinlerden uzak durmak gerekir: En önde margarin, cips gibi abur cubur yiyeceker, bisküvi, kek ve çikolata gibi tatlı ürünler. Liderlik koltuğunda yer alan özellikle kızartılmış patatestir. Süt ve süt ürünleri tehlikeli yağların sadece düşük bir yüzdesini içermektedirler.


Magneziyum

Magneziyum kalp dostudur ve tromboz oluşmalarına, yüksek tansiyona karşı iyi gelmektedir ve onun yanı sıra HDL-kolesterol değerini yükseltmektedir. Ayrıca zihni de güçlendirmektedir: Magneziyum ,,anti-stres-minerali’’ telaşı ve kasılmaları daha kolay atlatmamızı sağlamaktadır.


Omega 3 yağ asitleri

Burada çoklu doymamış yağlardan bahsedilmektedir. Bu yağlar kanın akma özelliğini düzenlemekte ve ,,iyi’’ HDL-kolesterol değerini yükselmektedir, ,,kötü’’ LDL-kolesteroli ise düşürmektedir. Omega 3 yağ asitleri kan pulcuklarının pıhtılaşmasını önlemekte ve iltihaplara engel olmaktadır. Bu positif etkileri nedeniyle kalp koruması için idealdirler.


Kalbi harekete geçirmek

Özellikle kondisyon sporları kalp hastalıklarının tedavisinde ve korunmak için etkili bir çözümdür. Spor hekimlerinin önerdiği sıklık haftada 3 kez 30 dakika veya daha ideal haftada 5 kez 45 dakika boyunca kondisyon egzersizi yapmaktadır.


Kan basıncını kontrol altında tutmak

Yüksek kan şekeri yüksek kan basıncıda kalp ve damarlar için zehir oluşturmaktadır. ,,Normal yükseklik derecesinden’’ az yükselmiş değerler bile kardial riski yükseltmektedirler. Bu durum oluşmaması için kan basıncının düzenli olarak kontrol edilmesi gerekmektedir.


Nikotinden ayrılmak

En etkili kalp koruma ilacı sıgarayı bırakmaktır. Hemde tamamen- çünkü günlük bir ve dört sigara arası tüketiminde kalp sağlığını şiddetli tehdit etmektedir.


Diğer tedbirler

  • Yaşam tarzını değiştirmek

    Yukarıda belirtilen risk faktörlerinin yanı sıra özellikle yaşam tarzını değiştirmek gerekir. Bunun için düzenli hareket ve beslenme alışkanlıklarını değiştirmek büyük positif etki edecektir. Günümüzde damar atıklarını ortadan kaldıran ilaç olmadığı için Aterosklerozun en iyi tedavi yöntemi bundan ibarettir.

  • Aktiv olmak

    Düzenli hareket damarların sağlığını korumakla kalmaz onları yenilemeye yardımcı olmaktadır. ,,İlaç’’ ne kadar erken uygulanırsa etkisi o kadar iyi olmaktadır. Kalp ve dolaşım için Joging, Walking, yüzme veya bisiklet sürme gibi kondisiyon sporları uygundur.

  • Bir Akdenizli gibi beslenmek

    Akdenizli gibi beslenmek kalp-dolaşım hastalıkların tedbirleri arasında yerini almaktadır. Geleneksel Akdeniz yemeklerinde tüm Ateroskleroza karşı koruma sağlayan besin faktörleri bulunmaktadır.

  • Doğru ,,yağ potuna basmak’’

    Ateroskleroz hastalığına yol açan unsurlar arasında yağların çeşidi ve birleşimi yer almaktadır. Doğru ,,yağ potuna basmanın’’ araştırmalara göre ne kadar önemli olduğu kanıtlanmıştır: Kan yağlarının bilançosu ve birleşimi damarların sağlığı açısından büyük rol oynamaktadır. Yüsek Trigliserid- ve LDL- kolesterol değerleri büyük hasar vermektedır: bunun aksine HDL-kolsterol damar duvarlarını hasarlara karşı korumaktadır. Kısaca tabağa konulacak besinler: Tekli ve çoklu doymamış yağ asitlerinden olabildiğince çok doymuş yağ asitleri ve trans yağlarından olabildiğince az tüketmek.

  • İlaçlı tedavi

    Ateroskleroz hastalığına karşı ilaç tedavisi bulunmamasa dahi risk faktörlerini azaltan ilaçlar mevcut. Bunun arasında yüksek tansiyonu düzenleyici ve yüksek kan yağ değerlerini düşürücü (Lipid azaltıcı) ilaçlar bulunmaktadır. Kanı sıvılaştıran ilaçlar ise kan pıhtılarının ve trombozun oluşumunu engellemektedir.

  • Ameliyatlı tedavi

    Ateroskleroz hastalığı ilerlemiş ise ameliyatlar gerekli olabilmektedir. Bunun arasında Bypass ameliyatı, dar damalar bölgelerini atlatma ve daralmış bir damara küçük balon yardımıyla (sonda) takma gibi uygulamalar bulunmaktadır.